Σουηδικό Μασάζ: Τι Είναι, οι 5 Βασικές Κινήσεις και τα Οφέλη του
Το σουηδικό μασάζ είναι ίσως το πιο γνωστό είδος μασάζ στην Ευρώπη και, για πολλούς ανθρώπους, η πρώτη τους επαφή με τη μάλαξη. Είναι επίσης η τεχνική από την οποία ξεκινούν οι περισσότεροι όσοι εκπαιδεύονται επαγγελματικά, γιατί οι κινήσεις του αποτελούν τη βάση για πολλά άλλα είδη. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις τι ακριβώς είναι, από πού προέρχεται το όνομα, ποιες είναι οι πέντε βασικές κινήσεις, πώς εξελίσσεται μια συνεδρία και σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται προσοχή.
Τι είναι το σουηδικό μασάζ
Σουηδικό μασάζ ονομάζουμε μια μορφή κλασικής μάλαξης όλου του σώματος που χρησιμοποιεί μακριές, ρυθμικές κινήσεις, ζύμωση των μυών, τριβές, ελαφριές επικρούσεις και δονήσεις. Γίνεται συνήθως με λάδι ή κρέμα, πάνω σε κρεβάτι μασάζ, με τον λήπτη καλυμμένο με πετσέτα σε όσα σημεία δεν δουλεύονται. Η πίεση είναι κατά κανόνα ήπια έως μέτρια και προσαρμόζεται στο άτομο. Στην Ελλάδα το λέμε συχνά και «χαλαρωτικό» ή «κλασικό» μασάζ.
Ο στόχος δεν είναι να «διορθωθεί» ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, αλλά να χαλαρώσει το σώμα συνολικά: να μειωθεί η αίσθηση μυϊκής έντασης, να ηρεμήσει η αναπνοή και να νιώσει ο άνθρωπος πιο ξεκούραστος. Έτσι, είναι η πιο ασφαλής επιλογή για όποιον κάνει μασάζ για πρώτη φορά.
Από πού πήρε το όνομά του
Το όνομα συνδέεται συνήθως με τον Σουηδό Per Henrik Ling, που στις αρχές του 19ου αιώνα ανέπτυξε ένα σύστημα θεραπευτικής γυμναστικής και κινήσεων. Οι γαλλικοί όροι που χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα για τις κινήσεις (effleurage, petrissage, tapotement) καθιερώθηκαν αργότερα, κυρίως μέσα από το έργο του Ολλανδού γιατρού Johann Georg Mezger. Με άλλα λόγια, το «σουηδικό» μασάζ όπως το ξέρουμε σήμερα είναι προϊόν πολλών επιρροών και όχι εφεύρεση ενός ανθρώπου.
Οι 5 βασικές κινήσεις του σουηδικού μασάζ
Κάθε συνεδρία, όσο διαφορετική κι αν φαίνεται, χτίζεται πάνω σε πέντε κατηγορίες χειρισμών. Ένας καλός θεραπευτής δεν τις εκτελεί μηχανικά με τη σειρά, αλλά τις εναλλάσσει ανάλογα με την περιοχή και την αντίδραση του σώματος.
1. Effleurage (θωπεία ή ολίσθηση)
Μακριές, ομαλές κινήσεις με όλη την παλάμη, συνήθως προς την κατεύθυνση της καρδιάς. Με την effleurage ανοίγει και κλείνει κάθε περιοχή: απλώνεται το λάδι, ο θεραπευτής «διαβάζει» τους ιστούς και ο λήπτης συνηθίζει στο άγγιγμα. Είναι η κίνηση που χρησιμοποιείται περισσότερο σε ένα χαλαρωτικό μασάζ.
2. Petrissage (ζύμωση)
Οι μύες ανασηκώνονται, πιέζονται και «ζυμώνονται» ανάμεσα στα δάχτυλα και την παλάμη. Η petrissage δουλεύει πιο βαθιά από την effleurage και εφαρμόζεται κυρίως σε μεγάλες μυϊκές ομάδες, όπως οι ώμοι, οι γάμπες και οι μηροί.
3. Friction (τριβή)
Μικρές, κυκλικές ή εγκάρσιες κινήσεις με τα δάχτυλα ή τον αντίχειρα σε συγκεκριμένο σημείο. Χρησιμοποιείται γύρω από τις αρθρώσεις και σε περιοχές όπου ο λήπτης νιώθει «σφίξιμο». Εδώ το σουηδικό μασάζ αγγίζει τεχνικές που αναπτύσσονται περισσότερο στο deep tissue μασάζ.
4. Tapotement (επίκρουση)
Ρυθμικά, ελαφριά χτυπήματα με τα άκρα των δαχτύλων, με την κόψη της παλάμης ή με κοίλη παλάμη. Δίνει αίσθηση τόνωσης, για αυτό χρησιμοποιείται για λίγα δευτερόλεπτα και ποτέ πάνω από ευαίσθητες περιοχές, όπως τα νεφρά ή η σπονδυλική στήλη.
5. Vibration (δόνηση)
Γρήγορες, λεπτές δονήσεις ή ήπια κουνήματα μιας περιοχής με την παλάμη ή τα δάχτυλα. Είναι η λιγότερο εμφανής από τις πέντε κινήσεις, αλλά βοηθά στη μετάβαση από τη μία περιοχή στην άλλη και στη χαλάρωση μυών που «αντιστέκονται».
Τι να περιμένεις σε μια συνεδρία σουηδικού μασάζ
- Σύντομη συζήτηση πριν ξεκινήσει: ο θεραπευτής ρωτά για θέματα υγείας, τραυματισμούς, φάρμακα και για το πόση πίεση προτιμάς.
- Διάρκεια: ένα ολόσωμο μασάζ κρατά συνήθως 50 έως 60 λεπτά. Υπάρχουν και συντομότερες συνεδρίες μόνο για πλάτη, αυχένα και ώμους.
- Κάλυψη: μένεις καλυμμένος με πετσέτα ή σεντόνι και αποκαλύπτεται μόνο η περιοχή που δουλεύεται.
- Σειρά: συχνά ξεκινά από την πλάτη, με τον λήπτη μπρούμυτα, και συνεχίζει στα πόδια, στα χέρια και στον αυχένα. Η σειρά διαφέρει από θεραπευτή σε θεραπευτή.
- Επικοινωνία: μπορείς οποιαδήποτε στιγμή να ζητήσεις λιγότερη ή περισσότερη πίεση. Το σουηδικό μασάζ δεν πρέπει να πονάει.
- Μετά: είναι φυσιολογικό να νιώθεις χαλαρός ή λίγο νωθρός. Λίγο νερό και μερικά λεπτά ηρεμίας πριν σηκωθείς βοηθούν.
Ποια είναι τα οφέλη του σουηδικού μασάζ
Η έρευνα για το μασάζ δεν είναι τόσο εκτεταμένη όσο για άλλες παρεμβάσεις, αλλά δείχνει ότι μπορεί να βοηθήσει βραχυπρόθεσμα στο αίσθημα άγχους και σε ορισμένους τύπους μυοσκελετικού πόνου, όπως ο πόνος στη μέση και στον αυχένα. Το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Ολοκληρωμένης Υγείας (NCCIH) έχει δημοσιεύσει μια ισορροπημένη σύνοψη της έρευνας για το μασάζ. Στην πράξη, οι περισσότεροι άνθρωποι περιγράφουν:
- αίσθηση χαλάρωσης και ηρεμίας
- λιγότερη αίσθηση δυσκαμψίας σε αυχένα, ώμους και πλάτη
- καλύτερη επίγνωση του σώματος και της στάσης τους
- ένα πραγματικό διάλειμμα από την οθόνη και την καθημερινή πίεση
Αξίζει να πούμε και τι δεν κάνει: το σουηδικό μασάζ δεν «αποτοξινώνει» τον οργανισμό, δεν καίει λίπος και δεν αντικαθιστά τη φυσικοθεραπεία ή την ιατρική φροντίδα. Αν κάποιος υπόσχεται κάτι τέτοιο, καλό είναι να είσαι επιφυλακτικός.
Σουηδικό, deep tissue ή αθλητικό μασάζ;
| Είδος | Πίεση | Κύριος στόχος | Ταιριάζει σε |
|---|---|---|---|
| Σουηδικό | ήπια έως μέτρια | γενική χαλάρωση | όσους κάνουν πρώτη φορά μασάζ ή θέλουν να ξεκουραστούν |
| Deep tissue | μέτρια έως έντονη, αργή | επίμονη ένταση σε βαθύτερα στρώματα | όσους έχουν συγκεκριμένα «σφιξίματα» και αντέχουν πιο έντονη πίεση |
| Αθλητικό | μεταβλητή | προετοιμασία ή αποκατάσταση γύρω από την άσκηση | όσους αθλούνται τακτικά |
Αν θέλεις να δεις αναλυτικά τη βαθύτερη προσέγγιση, διάβασε τον οδηγό μας για το deep tissue μασάζ. Για μια συνολική εικόνα όλων των τεχνικών, δες τα είδη μασάζ και τις διαφορές τους.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Το σουηδικό μασάζ είναι από τις πιο ήπιες μορφές μάλαξης, όμως υπάρχουν περιπτώσεις όπου πρέπει να αποφεύγεται ή να γίνεται μόνο με τη σύμφωνη γνώμη γιατρού:
- πυρετός ή οξεία λοίμωξη
- πρόσφατος τραυματισμός, κάταγμα ή χειρουργείο
- υποψία ή ιστορικό θρόμβωσης (εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση)
- δερματικές λοιμώξεις, ανοιχτές πληγές ή εγκαύματα στην περιοχή
- σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα ή αντιπηκτική αγωγή
- εγκυμοσύνη, όπου χρειάζονται ειδική εκπαίδευση και προσαρμοσμένες θέσεις, όπως διδάσκονται στο σεμινάριο μασάζ για εγκύους
- ογκολογικό ιστορικό, όπου το μασάζ γίνεται μόνο με ιατρική έγκριση και από κατάλληλα εκπαιδευμένο θεραπευτή
Ένας εκπαιδευμένος θεραπευτής κάνει πάντα αυτές τις ερωτήσεις πριν ξεκινήσει. Αν δεν τις κάνει, ρώτησε εσύ.
Θέλεις να μάθεις σουηδικό μασάζ;
Επειδή οι πέντε κινήσεις είναι η βάση για σχεδόν κάθε άλλη τεχνική, το σουηδικό μασάζ είναι συνήθως το πρώτο βήμα για όποιον θέλει να ασχοληθεί επαγγελματικά. Στο AIMT διδάσκεται με δύο τρόπους. Το πλήρες σεμινάριο σουηδικού (χαλαρωτικού) μασάζ διαρκεί δύο εβδομάδες, με απογευματινά μαθήματα, και καλύπτει τις βασικές τεχνικές, την ακολουθία ολόσωμης εφαρμογής, την εργονομία, την υγιεινή και τις αντενδείξεις. Για όσους θέλουν μια πιο σύντομη εισαγωγή υπάρχει το ταχύρρυθμο σεμινάριο σουηδικού μασάζ.
Πριν αποφασίσεις, μπορείς να συγκρίνεις όλα τα προγράμματα και τις τρέχουσες τιμές στη σελίδα με τα σεμινάρια μασάζ και να δεις τι ισχύει για την πιστοποίηση μασάζ.
Συχνές ερωτήσεις για το σουηδικό μασάζ
Πονάει το σουηδικό μασάζ;
Όχι. Η πίεση είναι ήπια έως μέτρια και προσαρμόζεται σε εσένα. Ένα ελαφρύ αίσθημα «καλού πόνου» σε σφιγμένα σημεία είναι αποδεκτό, αλλά αν πονάς, πες το αμέσως στον θεραπευτή.
Πόσο συχνά μπορώ να κάνω σουηδικό μασάζ;
Δεν υπάρχει ένας κανόνας για όλους. Πολλοί το κάνουν μία φορά τον μήνα για χαλάρωση, άλλοι πιο συχνά σε περιόδους έντονου στρες. Αν έχεις κάποιο θέμα υγείας, συζήτησέ το πρώτα με τον γιατρό σου.
Τι διαφορά έχει το σουηδικό από το χαλαρωτικό μασάζ;
Στην Ελλάδα οι δύο όροι χρησιμοποιούνται σχεδόν ως συνώνυμα. Το «σουηδικό» περιγράφει την τεχνική, δηλαδή τις πέντε κινήσεις, ενώ το «χαλαρωτικό» περιγράφει τον στόχο.
Χρειάζεται να βγάλω όλα τα ρούχα;
Όχι απαραίτητα. Βγάζεις όσα ρούχα νιώθεις άνετα και μένεις καλυμμένος με πετσέτα. Ο θεραπευτής αποκαλύπτει μόνο την περιοχή που δουλεύει.
Μπορώ να μάθω σουηδικό μασάζ χωρίς προηγούμενη εμπειρία;
Ναι. Τα σεμινάρια σουηδικού μασάζ του AIMT απευθύνονται και σε αρχάριους. Πριν από την εγγραφή, ζήτησε γραπτώς την ύλη, το πρόγραμμα και το έγγραφο που θα λάβεις στο τέλος.